Welkom terug op mijn blog! Vandaag neem ik je weer mee in het schrijfproces. Ik leg je uit waarom ik bewust geen ‘pure evil’ wilde creëren, maar vooral grijze moraliteit op zoek.
Wil je alle blogs over de achtergrond van het schrijfproces teruglezen? Klik dan hier om de volledige categorie te bekijken.
De klassieke valkuil van ‘pure evil’
Duistere heren, kwaadaardige orcs of een ‘pure evil’ monster. Veel verhalen gaan over goed tegenover kwaad. Maar het is vaak niet duidelijk waarom een bepaalde persoon, ras of monster het pure kwaad is. Wat is zijn/haar motief?
Ik keek enkele weken geleden keek ik met mijn zoontje mee naar Stranger Things. De hoofdpersonen namen het op tegen de Demogorgon, een klassiek ‘pure evil’ monster. Hoe langer ik keek, hoe meer ik me realiseerde: er wordt nooit echt uitgelegd waarom dit wezen zo moordzuchtig is. Waarom valt hij mensen aan? Heeft hij honger? Voor mij wordt zo’n monster daardoor al snel veel minder interessant.
Tolkien gaf zijn orcs nog een duidelijke achtergrond, maar in veel andere verhalen zijn orcs gewoon kwaadaardig zonder enige uitleg. Hetzelfde geldt voor de White Walkers in A Song of Ice and Fire, die zonder duidelijke reden mensen vermoorden, of Pennywise uit It, die zich voedt met angst zonder echte motivatie.
Ik ben van mening dat ieder conflict twee kanten heeft. Zelf word ik veel meer getriggerd als ik ook de reden van de antagonist kan begrijpen.
Mijn persoonlijke reden: motivatie boven kwaadaardigheid
Een slechterik ziet zichzelf zelden als de slechterik. In zijn eigen ogen doet hij wat nodig is om zijn doel te bereiken. Juist die motivatie vind ik fascinerend.
Vaak zijn de redenen cliché: geld, hebzucht of macht.
Soms moet iemand iets slechts doen om te overleven. Zo keek ik onlangs de serie ‘1929’ en stal een vrouw geld van een van de hoofdpersonen om zo voor haar kinderen eten te kunnen kopen. De vrouw wist dat haar daden slecht waren tegenover haar slachtoffer, maar tegenover haar kinderen deed ze wat nodig was om te overleven. Juist dat soort morele grijstinten vind ik interessant.
Inspiratie uit de echte wereld
Ik wilde dat ieder ras, of ieder personage een motivatie heeft die hun handeling verklaart. Geen ‘pure evil’ dus in De Waker van het Mergellicht.
Neem nu de Vennedwalers. Dit schreef ik erover in mijn blog van 27 maart 2026:
Doordat de Vennedwalers buiten de maatschappelijke orde zijn geplaatst, worden zij vaak geassocieerd met armoede, marginalisering en criminaliteit.
Bij het bedenken van de Vennedwalers werd ik geïnspireerd door echte (historische) gebeurtenissen waarbij groepen mensen buiten de maatschappelijke orde werden gezet. Helaas staat de geschiedenis er vol mee.
Wat ik wél heb gedaan in plaats van pure evil
In mijn verhaal staat grijze moraliteit centraal. Er is geen ras dat puur evil is. Individuen binnen een ras kunnen sterk van elkaar verschillen. En als er toch een kwaadaardige groepering ontstaat, dan is daar altijd een reden voor.
Als lezer hoef je het niet eens te zijn met die redenen, maar je kunt ze vaak wél begrijpen. Iets slechts doen voor een goede reden, of iets goeds doen om een slechte reden maakt personages menselijk.
Voordelen voor het verhaal
Met deze aanpak hoop ik dat de conflicten en personages interessanter en gelaagder worden. Er ontstaat meer ruimte voor empathie, morele dilemma’s en verrassingen.
Realisme en fantasy lijken misschien twee uitersten, maar voor mij horen ze bij elkaar. Ik wil altijd kunnen begrijpen waarom een personage een bepaalde keuze maakt.
Door geen pure evil rassen te creëren, hoop ik dat mijn verhaal niet alleen spannender en realistischer wordt, maar dat jij als lezer ook even stilstaat bij je eigen wereld. Want ook bij ons zijn de meeste “slechte” mensen geen monsters zonder reden. Ze zijn vaak gewoon mensen die beschadigd zijn, onder druk staan of nooit een andere weg hebben gezien.
Volgende week
Volgende week een kortere blog met een overzicht van enkele teasers die ik de afgelopen tijd op social media heb gepost.
Fijn weekend!
